| بروز جنگ در ویتنام، ضعفهاى هلیکوپتر ترابرى تاکتیکى یو.اچ.-۱ (هیویى) در اجراى عملیات در آبوهواى گرم و مرطوب را کاملاً آشکار کرد. براى رفع این نقیصه، «نیروى زمینى ایالات متحده» مناقصهاى را به نام «سیستم هوایى ترابرى تاکتیکى همگانى» (یوتاس) مطرح کرد تا جانشین مناسبى براى هیوئى فراهم کند. یکى از اهداف برنامه یوتاس، تدارک هلیکوپترى بود که بتواند ۱۱ نفر سرباز مسلح را در ترکیب عادى یا ۱۴ نفر سرباز مسلح را در ترکیب متراکم حمل کند. دو شرکت سیکورسکى و بوئینگ ورتول با پیشنهاد طرحهاى (بهترتیب) یو.اچ.-۶۰ و یو.اچ.-۶۱ در مناقصه نیروى زمینى شرکت کردند. اولین پیشنمونه یو.اچ.-۶۰ در ۱۷ اکتبر ۱۹۷۴ براى نخستین بار به پرواز درآمد، و مورد ارزیابى قرار گرفت. پس از بررسیهاى مفصل، در دسامبر ۱۹۷۶ طرح یو.اچ.-۶۰ برنده مناقصه اعلام شد، و آن را بلک هاوک نامیدند؛ خود شرکت سازنده این هلیکوپتر را اس.-۷۰ نامید.مقاومت در برابر سانحه و اصل بقاپذیرى از ویژگیهاى مهم مورد توجه طراحان سیکورسکى در طراحى بلک هاوک بوده است. سازه این هلیکوپتر مقاومت زیادى در برابر سانحه دارد؛ این سازه در برابر برخوردهاى شدید با شتاب 20g روبهجلو و یا 10g روبهپایین، مقاوم است. دو ارابه فرود اصلى بلکهاوک به ضربهگیرهایى مجهز است که ضربههاى فرود تا شتاب 9g با سرعت ۳۰ فوت بر ثانیه را جذب کرده، مانع برخورد بدنه با زمین مىشود. پوشش مخازن سوخت این هلیکوپتر در برابر اصابت گلولههایى با کالیبر حداکثر ۱۲/۷ میلیمتر مقاوم است، و ویژگى خودترمیمشوندگى دارد. مجموع این ویژگیهاى ضدسانحه، در اولین تجربه جنگى بلکهاوک در اکتبر ۱۹۸۳ طى عملیات نظامى امریکاییها در گرانادا بهخوبى آزموده شد. طى آن عملیات، یک فروند بلکهاوک با وجوداصابت ۲۹ گلوله به مخازن سوخت و پروانهها و برخى از سیستمهاى کنترل پروازى، توانست به پرواز خود تا رسیدن به هدف ادامه دهد.
موتور بلکهاوک، بهنام تى.۷۰۰، ساخت شرکت جنرال الکتریک است، و اساساً براى استفاده در برنامه یوتاس تکمیل شد (همین موتور در هلیکوپتر تهاجمى آپاچى هم مورد استفاده قرار گرفته). این موتور به سیستمهاى کمکى تفکیک ذرات خارجى از هواى ورودى و تخفیفگر امواج مادون قرمز در قسمت اگزوز مجهز است. براى حمل بلک هاوک درون هواپیماهاى ترابرى مثل سى.-۱۳۰، سى.-۱۷، یا سى.-۵، تیغههاى پروانههاى اصلى و دمى قابلجمعشدن است، و دم آن تاشدنى است. بستهبندى و بارگیرى این هلیکوپتر فقط به دو ساعت زمان نیاز دارد، و تخلیه و آمادهسازى آن براى پرواز هم به همین مقدار زمان نیاز دارد. فرامین و صفحه ابزار بلکهاوک بهصورت دوگانه، براى دو نفر خلبان طراحى شده، و سیستم خلبان خودکار و سیستم ناوبرى فرود کور در آن به کار رفته است.
در نیمه دهه ۱۹۶۰ «نیروى دریایى ایالات متحده» براى پاسدارى از ناوهاى هواپیمابر خود، به هلیکوپترهاى سرنشیندار روى آورد. این هلیکوپترها مىتوانستند سانوبویهایى را در محدودههایى فراتر از حوزه عملکرد مناطق دفاعى سونارها رها کنند، و اطلاعات ارسالى آن ها را براى کشتیهاى خودى بفرستند. براى فعال کردن چنین قابلیتهایى، نیروى دریایى برنامهاى را بهنام «سیستم چندمنظوره هوابرد سبک» (لمپس) را مطرح کرد، و شرکت کامن با عرضه هلیکوپتر اس.اچ.-۲ دى. (سىاسپرایت) مجرى این برنامه شد. سىاسپرایت نتوانست مرحله دوم برنامه لمپس را ارضاء کند؛ بنابراین، نیروى دریایى مرحله سوم این برنامه را تدارک چید. به دلیل اهمیت فراوان جنبههاى اویونیکى سیستم موردنظر، «بخش سیستمهاى فدرال آى.بى.ام.» پیمانکار اصلى مرحله سوم شد. دستگاههاى ساخت آى.بى.ام. بر روى انواع اصلاحشده طرحهاى قبلى سیکورسکى و بوئینگ ورتول در برنامه یوتاس نصب شد، و مورد آزمایش قرار گرفت. در واقع، طرح پیشنهادى سیکورسکى، به نام اس.-۷۰ بى.، مدل بهبودیافتهاى از بلک هاوک بود. پس از ارزیابیهاى لازم، نیروى دریایى با انگیزه کاهش هزینههاى تکمیل طرح، پیشنهاد سیکورسکى را پذیرفت، و آن را اس.اچ.-۶۰ بى. (سىهاوک) نامید.
اصلاحات سىهاوک نسبت به طرح پایه بلکهاوک شامل چنین مواردى است: افزودن غلافى در زیر دماغه براى نصب تجهیزات «پشتیبان عمل الکترونیک»، پایههایى براى نصب دو اژدر یا مخازن سوخت اضافى، استفاده از موتورهاى قویترى با تطابق بهتر در شرایط دریایى، افزودن یک پرتابگر در سمت چپ براى پرتاب ۲۵ سانوبوى از درون کابین، افزودن ظرفیت مخازن سوخت، سیستم خودکار تاکننده تیغههاى پروانه اصلى، ارابههاى فرود بهبودیافته، و سیستم سوختگیرى در حین انجام پرواز ایستا.
اولین پیشنمونه از بین پنج فروند پیشنمونه سىهاوک در ۱۲ دسامبر ۱۹۷۹ پرواز کرد، و تا نیمه سال ۱۹۸۲ همه پیشنمونه مجموعاً ۳،۰۰۰ ساعت پرواز آزمایشى انجام داده بودند. اولین فروند سىهاوک تولیدى در ۱۱ فوریه ۱۹۸۳ به پرواز درآمد، و تا ژوئن ۱۹۸۷ تعداد ۸۵ فروند آن به نیروى دریایى تحویل شدند.
هلیکوپترهاى سىهاوک در درگیریهاى قواى امریکایى با لیبى در خلیج سیدرا (۱۹۸۶)، در خلیج فارس در دوران جنگ بین ایران و عراق (۱۹۸۷)، و در خود جنگ خلیج فارس (۱۹۹۰) به کار گرفته شدند، و با رادار و سیستمهاى اویونیکى پیشرفته، منبع اطلاعاتى باارزشى را براى امریکاییها فراهم کردند. هلیکوپترهاى سىهاوک علاوه بر خدمت در نیروى دریایى و تفنگداران دریایى ایالات متحده، به کشورهایى مثل اسپانیا، ژاپن، تایوان، و یونان هم صادر شد که هر کدام با قابلیتهاى ویژهاى به خدمت گرفته شدند. هلیکوپترهاى سىهاوک با ایجاد کانال تبادل اطلاعات با ناو مادر، تاکتیکهاى جنگهاى دریایى را متحول کردهاند. |
