Tu-134

توپولف-۱۳۴

 

توپولف-۱۳۴ ۱۹۶۳ Tu-134
هواپیماى مسافربرى
  • نامگذارى نظامى ناتو: کراستى
  • سازنده: توپولف (اتحاد جماهیر شوروى سابق)
  • ویژگی: اولین هواپیماى مسافربرى روسى مورد استفاده در خارج از شوروى (سابق)
هوانوردى غیرنظامى شوروى (سابق) عصر جت را با پرواز پیش‏‌نمونه توپولف-۱۰۴ در ۱۷ ژوئن ۱۹۵۵ آغاز کرد. این هواپیماى دوموتوره براى جانشینى هواپیماهاى پیستونى لیسونوف-۲ و ایلیوشین-۱۲ و ۱۴ در مسیرهاى میان‏‌برد و دوربرد درنظر گرفته شد. با تعویض توپولف-۱۰۴، مسیر ۲۸ ساعته پرواز
لیسونوف-۲ از لنینگراد (در شمال غربى شوروى سابق) تا ساخالین (در ساحل اقیانوس آرام)، با توپولف-۱۰۴ به ۸/۵ ساعت کاهش یافت. با موفقیت هواپیماى جدید، حکومت وقت کارخانه توپولف را مأمور طراحى هواپیماى جت کوچک‌ترى براى مسیرهاى میان‏‌برد کرد. طرح جدید، توپولف-۱۲۴ نامیده شد.هرچند توپولف-۱۰۴ مجموعاً طرح معتبرى بود، جاگیرى موتورهایش در ریشه‏‌هاى بالها (شبیه هواپیماى انگلیسى کامت) سروصداى زیادى را در کابین تولید مى‏‌کرد؛ چنانکه مسافران براى صحبت کردن با یکدیگر، باید فریاد مى‏‌کشیدند. این موضوع در ژانویه ۱۹۶۰، و در سفر خروشچف به فرانسه، توجه رهبر وقت شوروى (سابق) را جلب کرد؛ به‏‌ویژه وقتى که او پروازهایى با هواپیماى فرانسوى کاراول (هواپیماى جت میان‏‌برد مجهز به موتورهاى ناحیه دم) انجام داد، شدیداً تحت‏‌تأثیر آرامش کابین آن قرار گرفت. خروشچف پس از بازگشت به مسکو، آندره توپولف را فراخواند، و او را مأمور طراحى یک هواپیماى مسافربرى جت میان‏‌برد مجهز به موتورهاى پسین کرد. در آن موقع، هنوز توپولف-۱۲۴ به مرحله اولین پرواز هم نرسیده بود. گروه توپولف بر اساس دستورات جدید، تغییراتى را انجام داد، و سرانجام، توپولف-۱۲۴ اى. با موتورهاى ناحیه دم در همان سال (۱۹۶۰) پرواز کرد.

ترکیب‏‌بندى جدید توپولف-۱۲۴ اى. باعث بهبود رفتار جریان هوا در پیرامون بال‌ها، کاهش تنش در قسمت دم هواپیما (در اثر خروج دم از محدوده گازهاى اگزوز موتورها)، و کاهش اصوات مزاحم موتورها مى‏‌شد؛ اما در عوض، با پسروى شدید گرانیگاه، لازم بود که بال‌ها به دم نزدیک‌تر شود، و نتیجتا با بروز تنش‌هاى بیشتر در جلوى بدنه، این ناحیه بایستى از نظر سازه‏‌اى بسیار تقویت مى‏‌شد. گروه طراح ضمن جا دادن موتورها در انتهاى بدنه، دم افقى را بر روى دم عمودى قرار داد، و به ترکیب دم T-شکل رسید. این ترکیب، تقریبا شکل استاندارد هواپیماهاى مسافربرى در دهه ۱۹۶۰ بود.در اواخر ۱۹۶۲ لئونید سلیاکوف از دفتر طراحى مایاسی‌شف به گروه توپولف پیوست، و در شرایطى که تعدادى از طراحان توپولف-۱۲۴ به دلیل اولویت برنامه‏‌هاى نظامى، به پروژه‏‌هاى نظامى جذب مى‏‌شدند، سلیاکوف مدیریت برنامه توپولف-۱۲۴ اى. را عهده‏‌دار شد. با تقویت موتورهاى قبلى، از تابستان ۱۹۶۳ طرح اصلاح‏‌شده را توپولف-۱۳۴ نامیدند، و در ۲۹ ژوئیه ۱۹۶۳ آن‏ را به پرواز درآوردند.

همانند هواپیماهاى مشابه غربى، آزمایش‌هاى پروازى ۱۳۴ رفتار خطرناکى را در واماندگى نشان داد. یک فروند پیش‏‌نمونه ۱۳۴ در حین آزمایش سرعت حداقل، با بالچه‏‌هایى در وضعیت برخاستن، دچار واماندگى شد، و سقوط کرد؛ تصادفاً در همان روز، پیش‏‌نمونه طرح انگلیسى بى.اى.سى. ۱۱۱ هم دچار حادثه مشابهى شد. توپولف و سلیاکوف مسئله سقوط را مفصلاً در تونل‌هاى باد «انستیتو مرکزىآئروهیدرودینامیک» (ساگى) بررسى کردند. در نتیجه این بررسی‌ها، ابعاد دم افقى تا حد ۳۰% افزایش داده شد که  با اجراى این اصلاح، دیگر مشکل قابل‏‌توجهى بروز نکرد. در نوامبر ۱۹۶۴ آزمایش‌هاى پروازى به پایان رسید.

تولید ۱۳۴ به‏‌موازات تولید ۱۲۴ آغاز شد، و تدریجاً جانشین آن شد. تا آن زمان، هیچیک از هواپیماهاى مسافربرى روسى ملزم به دریافت گواهینامه صلاحیت پروازى نبود؛ درواقع، همه طراحان، سازندگان، و کاربران صنعت هوایى شوروى سابق در خدمت دولت بودند. توپولف-۱۳۴ هم رسماً در شوروى (سابق) به چنین گواهینامه‏‌اى نیاز نداشت. با این حال، در نوامبر ۱۹۶۸ بر اساس استانداردهاى صلاحیت پروازى غیرنظامى انگلیسى و زیر نظر بازرسان لهستانى، گواهینامه صلاحیت ساختار، موتورها، و تجهیزات به ۱۳۴ اعطا شد.

در ۱۹۶۹ تولید توپولف-۱۲۴ با تحویل بیش از ۱۶۰ فروند پایان یافت. البته ۱۳۴ با وجود موتورهاى جدیدش، چندان بزرگ‌تر و کم‏‌صداتر از ۱۲۴ نبود، اما مقدار سوخت مصرفى مسافر-کیلومتر کمترى داشت، و محل جاگیرى موتورها، تعمیرات و نگهدارى آنها را ساده‏‌تر مى‏کرد. دماغه شیشه‏‌اى ۱۳۴ به‏‌دلیل پیش‏‌بینى کاربردهاى نظامى نبود؛ اما این دماغه پس از ورود به خدمت قواى نظامى، به‏‌خوبى مورداستفاده ناوبر قرار گرفت. با اجراى اصلاحاتى بر روى طرح اولیه، توپولف-۱۳۴ اى. ساخته شد. بعضى از این اصلاحات شامل چنین مواردى بود: بدنه کشیده‏‌تر (با ظرفیت حمل مسافر بیشتر)، افزودن «یکان قدرت کمکى»، تقویت سکان عمودى، افزودن رانش‏‌برگردان‌ها (براى بى‏نیازى به چتر ترمز مدل اولیه). در طول ۱۵ سال بعد، علاوه‏ بر استفاده وسیع از توپولف-۱۳۴ اى. در خط هوایى آئروفلوت، این هواپیما به خارج هم صادر شد. با صدور ۱۴۵ فروند از مدل‌هاى ۱۳۴ اى. و ۱۳۴ بى. به ۱۳ کشور جهان، توپولف-۱۳۴ اولین هواپیماى روسى مورد استفاده در خارج از کشور بود، و به هواپیماى مسافربرى استاندارد میان‏‌برد شوروى (سابق) و کشورهاى اروپاى شرقى تبدیل شد.

تعدادى از اولین تولیدات ۱۳۴ و ۱۳۴ اى. براى آموزش ناوبرى و آموزش خلبانان نظامى هواپیماهاى دورپروازى مثل توپولف-۲۲ ام. و توپولف-۱۶۰ به کار گرفته شدند. آخرین مدل ۱۳۴، مدل بى. بود که در ۱۹۸۰ براى اولین بار پرواز کرد، و داراى بدنه‏‌اى کشیده‏‌تر، با تعداد مسافر استاندارد ۸۰ نفر، سیستم رادار جدیدتر، و دماغه صلب غیرشیشه‏‌اى بود.

Tupolev-Tu-134-Aeroflot

هواپیمای توپولف-۱۳۴ خطوط هوایی آئروفلوت

  • انواع مدل‌ها: Tu-134، Tu-134A، Tu-134B
  • کاربران: اتحاد جماهیر شوروى (سابق)، آلمان شرقى (سابق)، بلغارستان، لهستان، مجارستان، یوگسلاوى، کره شمالى، ویتنام
  • تعداد تولید شده: (تا ۱۹۸۵) ۸۵۲ فروند
  • قیمت:
سه‌نما

سه‏‌نماى توپولف-۱۳۴ اى.

مشخصات فنی توپولف-۱۳۴ ای.

مشخصات فنی

  • مراجع:

  • تاریخ آخرین بازبینی:

 

همچنین ببینید

1121

۱۱۲۱ جت کماندر

  ۱۱۲۱ جت کماندر ۱۹۶۳ ۱۱۲۱ Jet Commander هواپیماى جت تشریفاتى همخانواده: وست‏‌ویند، استرا سازنده:  …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site is protected by wp-copyrightpro.com