Tu-95

 

توپولف-۹۵ ۱۹۵۲ Tu-95
هواپیماى بمب‏‌افکن استراتژیک
  • نامگذارى نظامى ناتو: بییر
  • همخانواده: : توپولف-۱۴۲، توپولف-۱۲۶ (موس)
  • سازنده: توپولف (اتحاد جماهیر شوروى سابق)
در ۱۲ نوامبر ۱۹۵۲ کارخانه توپولف پیش‏‌نمونه یک بمب‏‌افکن استراتژیک جدید، به نام توپولف-۲۰، را براى نخستین بار به پرواز درآورد. این هواپیما در آزمایش‌هاى اولیه سقوط کرد، و دومین پیش‏‌نمونه با تغییراتى (مثلاً در نوع موتور) در ۱۶ فوریه ۱۹۵۵ پرواز کرد. این هواپیما در سال بعد، به نام توپولف-۹۵ به خدمت گرفته شد.

توپولف-۹۵ سازه اصلى و سیستم‌هایى مشابه توپولف-۱۶ دارد؛ ولى بسیار عظیم‏‌تر از آن است، و به مدد موتورهاى توربوپراپ، بردى دو چندان دارد؛ البته توپولف-۱۶ به موتور توربوجت مجهز بود. بال‌هاى گسترده ۹۵ با پسگرایى زیاد، مخازن سوخت بزرگى هستند که ساختشان در سال‌هاى ۱۹۵۲-۱۹۵۴ کار مهمى بود؛ همچنان که ساختن موتورهاى غو‌ل‏‌آساى توربوپراپ هشت‏‌پره‏‌اى، به قطر ۵/۶ متر، موفقیتى بى‏‌نظیر محسوب مى‏‌شد.

ناتو براى توپولف-۹۵ عنوان بییر را برگزید، و بمب‏‌افکن اولیه‏‌اى را که در ۱۹۵۶ به خدمت درآمد، بییر اى. نامید. بییر اى. دماغه‏‌اى شیشه‏‌اى داشت، و در زیر دماغه، برآمدگى محل نصب رادار به‏‌خوبى قابل‏‌تشخیص بود. همچنین، جایگاهى در عقب بدنه براى نصب تیربارهاى دفاعى وجود داشت. مدل بعدى، بییر بى.، که اولین بار در ۱۹۶۱ مشاهده شد، دماغه‏‌اى فلزى (و نه شیشه‏‌اى) داشت، و در زیر بدنه‏‌اش، جایگاهى براى نصب یک فروند موشک بزرگ کروز کانگارو طراحى شده بود.با اجراى اصلاحاتى بر روى بدنه توپولف-۹۵، هواپیماهاى غیرنظامى توپولف-۱۱۶ و توپولف-۱۱۴ دى. ساخته شدند. همچنین، در ۱۹۶۸ با طراحى مجددى بر اساس طرح ۹۵، هواپیماى ضدزیردریایى توپولف-۱۴۲ ساخته شد. ۱۴۲ در مدل‌هاى مختلفى تولید شد، و تا ۱۹۹۱ همچنان در خط تولید باقى ماند. همه مدل‌هاى ۱۴۲ به هشت فروند موشک ضدکشتى فعال (از نوع هدایت رادارى) مجهز بودند.

با بررسى ویژگی‌هاى عملکردى، نصب یک آنتن بشقابى بزرگ بر روى توپولف-۹۵ مناسب تشخیص داده شد. بنابراین، با حفظ ساختار کلى و موتورها، ولى با استفاده از اسکلت هواپیماى اندکى بزرگ‌تر توپولف-۱۱۴، رادار پرنده توپولف-۱۲۶ ساخته شد که اولین سیستم کنترل و پیش‏اخطار هوابرد (آواکس) شوروى (سابق) محسوب مى‏‌شود. به این ترتیب، ۱۲۶ نسبت به ۹۵ فضاى درونى بیشترى براى نصب تجهیزات اویونیکى داشت، و ۱۲ نفر خدمه پروازى را حمل مى‏‌کرد. وجود این هواپیما براى اولین بار در ۱۹۶۸ رسماً اعلام شد، و دیگر هیچ اطلاعى از تاریخ اولین پرواز و یا ورود آن به خدمت اعلام نشد. ناتو این هواپیما را موس نامید. از ویژگیهاى موس، بشقاب رادارى بزرگى با قطر ۱۱ متر، بالچه‏‌هاى قوی‌ترى در لبه فرار بال‌ها (نسبت به ۹۵)، امکانات سوخت‌گیرى هوایى، تیغه بزرگ زیر دم (براى تقویت پایدارى عرضى)، و تعداد معدود پنجره‏‌ها بود. مقامات دفاعى ایالات متحده مدعى بودند که موس کارآیى کمى بر فراز دریاها دارد، و بر فراز زمین چندان مؤثر نیست. فقط ۱۰ تا ۱۲ فروند موس مشاهده شده، که در مقایسه با وسعت خاک شوروى (سابق) بسیار کم است. با عرضه آواکس پیشرفته‌‏تر اى.-۵۰، موس از خدمت کنار گذاشته شد.

در تابستان ۱۹۹۰ و به دنبال گسترش مناسبات دوستانه اتحاد جماهیر شوروى (سابق) و ایالات متحده، توافق شد که کارشناسان دو طرف، فقط از یک بمب‏‌افکن طرف مقابل بازدید کنند. کارشناسان روسى به بازدید بى.-۱ رفتند، و امریکایى‏‌ها از بییر جى. و اچ. بازدید کردند. تولید توپولف-۹۵ تا سال ۱۹۹۲ همچنان ادامه داشت. در طول این مدت، ۹۵ بازوى قواى تهاجم هسته‏‌اى و توان دریایى شوروى (سابق) بود؛ ولى تدریجا از دامنه کاربردش کاسته شد.

Tupolev_Tu-95

 بمب‌‏افکن استراتژیک توپولف-۹۵ ام.اس.، با قابلیت حمل موشک‌هاى کروز استراتژیک دوربرد

  • انواع مدل‌ها: : Tu-95M (بییر اى.، مدل اولیه)، Tu-95K-20 (بییر بى.، قادر به حمل موشک کانگاروTu-95KD، Tu-95RT (بییر دى.،۱۹۶۱، شناسایى دریایى، فاقد  تجهیزات دفاعى، قادر به سوخت‌گیرى‏‌هوایى)، Tu-95MR (بییر ئى.، شناسایى)، Tu-142 (بییر اف.، ضد زیردریایى)، Tu-142M (۱۹۷۵)،  Tu-95K-2(بییر جى.، قادر به حمل دو موشک کیچنTu-95M-5 (۱۹۷۲، قادر به حمل دو فروند موشک کینگ‏‌فیشTu-95M-55 (۱۹۷۶، قادر به حمل دو فروند موشک کنتTu-95MS (بییر اچ.، قادر به حمل موشک‌هاى کروز دوربرد، شروع تولید از ۱۹۸۴)، Tu-142MR (بییر ج.، پست فرماندهى پرنده)، Tu-95U (مدل آموزشى)،  Tu-126(موس)
  • کاربران: اتحاد جماهیر شوروى (سابق)، هند
  • تعداد تولید شده: بیش از ۵۰۰ فروند
سه‌نما

شکل سه‌نمای توپولف-۹۵

مشخصات فنی Tu-95MS

مشخصات فنی

  • مراجع:

  • تاریخ آخرین بازبینی:

 

By

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.