B52

 

بی.-۵۲ ۱۹۵۲ B-52
هواپیماى بمب‏‌افکن استراتژیک
  • شهرت: استراتوفورت‏‌رس
  • سازنده: بوئینگ (ایالات متحده امریکا)
در ۱۹۶۴ بنا بر اعلام نیاز «نیروى هوایى ایالات متحده» به یک بمب‏‌افکن دورپرواز جدید، شرکت‌هاى هواپیماسازى، و از جمله بوئینگ، دست به کار طراحى شدند؛ تا آن زمان، بوئینگ تولید بمب‏‌افکن‌هایى مثل بى.-۲۹، بى.-۴۷، و بى.-۵۰ را در سابقه خود داشت. بنا بود که بمب‏‌افکن جدید، بسیار بزرگ‌تر از بمب‏‌افکن‌هاى موجود، و مجهز به موتورهاى توربوپراپ باشد. اولین طرح بوئینگ، به نام مدل ۴۶۲، نمونه بزرگ‌شده بى.-۲۹ شش‏‌موتوره بود. با تکامل این طرح، مدل ۳۵-۴۶۴ به دست آمد که بال‌هایى پسگرا و چهار موتور توربوپراپ داشت. در آن زمان، با موفقیت پروازهاى اولیه بمب‏‌افکن جت بى.-۴۷، گروه طراح بوئینگ علاقه بیشترى به پیشرانه جت پیدا کرد، و در طرح ۴۹-۴۶۴ (۱۹۴۸) ضمن استفاده از بال‌هایى با پسگرایى°۳۵، از هشت موتور جت پرات‌اندویتنى به صورت جفتى استفاده کرد. نیروى هوایى این طرح را، که به استراتوفورت‏‌رس مشهور شد، با نام استاندارد بى.-۵۲ نامید.

با موافقت نیروى هوایى، دو فروند پیش‏‌نمونه واى.بى.-۵۲ و ایکس.بى.-۵۲ ساخته شدند. واى.بى.-۵۲ زودتر آماده شد، و در ۱۵ آوریل ۱۹۵۲ با صدایى گوش‌خراش به پرواز درآمد. سپس نمونه دوم در اکتبر همان سال پرواز کرد. به دلیل ضرورت‌هاى دوران جنگ سرد و به‏‌ویژه پیشرفت روس‌ها در ساخت بمب‏‌افکن‌هاى استراتژیک (مثل توپولف-۹۵)، تمام مراحل طراحى، ساخت، و آزمایش بى.-۵۲ در نهایت پنهان‌کارى انجام شد؛ هرچند اولین اعلام رسمى مبنى بر وجود بى.-۵۲، در ژوئیه ۱۹۵۲ انجام گرفت، ماه‌ها پیش از اولین پروازها، نیروى هوایى پیشاپیش براى خرید ۱۳ فروند بى.-۵۲ اى. قرارداد بسته بود.

ابعاد بسیار عظیم بى.-۵۲ باعث مى‌‏شد که بار بسیار زیادى در حین پرواز بر پیکره آن وارد شود که به تغییر شکل بسیار زیاد سازه‏‌اى منجر مى‏‌شد. طراحى چنین سازه عظیم و الاستیکى، آن هم قبل از ورود جدى رایانه‏‌ها به محاسبات مهندسى، کار تاریخى و خطیرى در زمینه طراحى مهندسى تلقى مى‏‌شود؛ هرچند که سازه اصلى بى.-۵۲ تدریجاً در مدل‌هاى متوالى دچار تغییراتى اساسى شد، بدون آنکه تغییرى جدى در نماى ظاهرى هواپیما به وجود آید. ابعاد بزرگ بى.-۵۲ مشکلاتى را هم براى آشیانه‏‌ها به بار مى‏‌آورد.

اگر چه فقط سه فروند بى.-۵۲ اى. ساخته شد، اما از مدل‌هاى بعدى (با اصلاحات مختلف) تعداد نسبتاً زیادى تولید شد. اصلاحات این مدل‌ها عمدتاً شامل تغییر مدل موتور، افزایش مخازن سوخت، تدارک امکان سوخت‌گیرى هوایى، و حتى استفاده از تجهیزات عکس‌بردارى و الکترونیکى در جایگاه‌هاى حمل بمب بود. از بین همه این مدل‌ها، بى.-۵۲ جى. با بیشترین تعداد تولید (۱۹۳ فروند) امکانات پیشرفته‏‌تر الکترونیکى داشت، و ظرفیت مخازن سوختش (با تجدید طراحى بال‌ها) زیادتر هم شده بود؛ به‏‌علاوه، امکان استفاده از موشک‌هاى هوابه‏‌زمین هاند داگ با برد ۱،۱۱۰ کیلومتر ( ۶۹۰ مایل)، قدرت تهاجمى این مدل را شدیداً افزایش مى‏‌داد. در مدل بى.-۵۲ اچ. با تعویض موتورهاى توربوفن، برد مستقیم هواپیما در حدود ۳۰% نسبت به مدل جى. بیشتر شد. بى.-۵۲ اچ. آخرین مدل بى.-۵۲ بود، و تولیدش در ۱۹۶۲ متوقف شد.
در ۱۹۶۴ یک فروند بى.-۵۲ اچ. در حین پروازى آزمایشى در ارتفاع پایین بود که ناگهان تندبادى دم عمودى هواپیما را کاملاً از جا کند. با این حال، هواپیما بدون سانحه به فرودگاه بازگشت، و فرود آمد. چنین ادعا شده که این حادثه استثنایى، نشانه‏‌اى از ایمنى زیاد طرح بى.-۵۲ است؛ چون علاوه بر حفظ پایدارى هواپیما، سیستم کنترل سکان‌هاى افقى پس از بروز حادثه همچنان فعال بود. البته مهارت خلبان هم در استفاده از موتورها براى حفظ پایدارى سمتى هواپیما بسیار مؤثر بوده است.

با وجود استفاده گسترده از بى.-۵۲ در جنگ ویتنام، به دلیل بسیار محرمانه بودن طرح، نیروى هوایى این هواپیما را همواره با احتیاط‌هاى فراوانى به کار برده است. بى.-۵۲ امروزه عملاً بازنشسته شده، اما هنوز هم در بعضى  از امور پژوهشى و یا در موارد اضطرارى، مورد استفاده قرار مى‏‌گیرد؛ چنانکه در جنگ خلیج فارس هم، پس از گذشت حدود ۳۰ سال از زمان ساخت، به کار گرفته شد.

b-52

بمب‏‌افکن استراتژیک بى.-۵۲ آخرین بمب‏‌افکن سنگین‏‌وزن امریکایى بود. هنوز هم پس از گذشت حدود پنج دهه، در موارد ضرورى از این بمب‏‌افکن استفاده مى‏‌شود.

  • انواع مدل‌ها: B-52A، B-52B (قادر به حمل دستگاه‌هاى الکترونیکى و عکس‌بردارى شناسایى، ۵۰ فروند)، B-52C (قادر به تحمل بار بیشتر از مدل قبلى)، B-52D (170 فروند)، B-52E، B-52F (قادر به سوخت‌گیرى هوایى و حمل مخازن سوخت اضافى، ۸۹ فروند)، B-52G (مجهز به دم کوتاه‌تر، انتقال مأمور آتش ناحیه دم به کابین خلبان و هدایت آتش تیربار دمى با رادار، ۱۹۳ فروند)، B-52H (102 فروند)
  • کاربران: ایالات متحده امریکا
  • تعداد تولید شده: ۷۴۴ فروند
  • قیمت:
B52_3D

شکل سه‌نمای بی.-۵۲

مشخصات فنی
  • مراجع:

  • تاریخ آخرین بازبینی:

 

By

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.