F-80B

 

اف.-۸۰ ۱۹۴۴ F-80
هواپیماى جنگنده
  • شهرت:  شوتینگ‌استار
  • همخانواده: تى.-۳۳ 
  • سازنده: لاکهید (ایالات متحده امریکا)
  • ویژگی: اولین جنگنده جت امریکایى
دقیقاً یک ماه پس از فراخوان «نیروى هوایى ایالات متحده» در ۱۷ مه ۱۹۴۳ براى طراحى جنگنده‏‌اى مجهز به موتور جت هالفورد اچ.-۱ بى. ساخت دهاویلند، شرکت لاکهید طرحى را پیشنهاد کرد، و مهلتى ۱۸۰روزه براى تحویل هواپیما پیش‏‌بینى کرد. به این ترتیب، لاکهید با تکیه بر توانایى طراح معروفش، کلارنس کلى جانسون، طراحى هواپیمایى را آغاز کرد که پى.ـ۸۰ نامیده شد. در آن زمان، هواپیماهاى جت هنوز در دوران ابتدایى بودند، و پس از هواپیماهاى آلمانى هینکل ۱۷۸ (اوت ۱۹۳۹) و مسراشمیت ۲۶۲ (مارس ۱۹۴۲)، و هواپیماى انگلیسى گلاستر ئى.-۲۸ (مه ۱۹۴۱)، اولین هواپیماى جت امریکایى، یعنى بل ایکس.پى.-۵۹ اى.، در اکتبر ۱۹۴۲ با یک موتور انگلیسى به پرواز درآمده بود. امریکایی‌ها که در زمینه هواپیماهاى جت از اروپائی‌ها عقب‌تر بودند، این‌بار مصمم به تولید انبوه چنین هواپیماهایى شدند، و به همین دلیل هم طرح جانسون (برخلاف طرح قبلی‌اش) با جدیت پیگیرى شد؛ طرح قبلى جانسون، هواپیماى جت ال.-۱۳۳ بود که در ۱۹۳۹ دچار کاغذبازی‌هاى ادارى شد، و ناتمام ماند. حتى پى.-۸۰ پیشتر از برنامه زمان‌بندى، یعنى فقط در ۱۴۳ روز، تحویل شد.

با هماهنگى مسئولان نیروى هوایى، گروه طراح لاکهید با دریافت کردن مشخصات فنى دقیق موتور، کار طراحى اولیه را آغاز کردند؛ گروه طراح جانسون فقط از ۲۳ نفر مهندس، ۱۰۵ نفر کارگر مونتاژکار، و دو نفر طراح حرفه‏‌اى تشکیل شده بود. طرح اولیه ایکس.پى.-۸۰ یک طرح کاملاً معمولى و ساده بود، و بال‌هاى مستقیم، سطوح دم معمولى، و ارابه فرود سه‏‌گانه‏‌اى داشت. بزرگ‌ترین ریسک این طرح، در بال‌هایش نهفته بود؛ بال‌هایى با نسبت منظرى کم و سطوح جریان-لایه‏‌اى، که قبلاً در هیچ پروازى آزمایش نشده بود. ورودی‌هاى موتورهاى ایکس.پى.-۸۰ در قسمت‌هاى زیرین بدنه و جلوتر از لبه حمله بال‌ها قرار گرفت، و موتورهاى توربوجت در انتهاى قسمت اصلى بدنه جاسازى شد. قسمت انتهایى بدنه چنان قابل‏‌بازشدن بود که امکان دسترسى سریع به تأسیسات موتور فراهم شود. پس از ساختن ماکاپ هواپیما در ۲۰-۲۲ ژوئیه، نه تنها تغییرات چندانى لازم نبود، بلکه سال‌ها بعد، آخرین فروند تولید شده هم تغییرات چندانى نسبت به نمونه اولیه نداشت.

در زمان ساختن پیش‏‌نمونه، هنوز موتور تحویل نشده بود؛ فقط هفت روز مانده به تکمیل مونتاژ، موتورآماده شد. در حین آزمایش‌هاى استاتیکى، ورودی‌هاى موتورها فرو ریخت، که باعث آسیب دیدن موتور شد. سرانجام، اولین فروند ایکس.پى.-۸۰ در هشتم ژانویه ۱۹۴۴ به پرواز درآمد. هرچند هواپیماهاى پى.-۸۰ به جنگ جهانى دوم نرسیدند، تعداد اندکى از آنها قبل از تسلیم آلمان در ۱۵ مه ۱۹۴۵ به اروپا وارد شده بودند.

اف.-۸۰ (نام بعدى پى.-۸۰) چند رکورد سرعت بر جا گذاشت، و تا زمان خاتمه تولید، مدل‌هاى مختلفى از آن براى استفاده بر روى ناوهاى هواپیمابر، و اجراى عملیات بمباران، شناسایى، و آموزشى عرضه شدند که نه تنها در ایالات متحده، بلکه در اروپا هم به خدمت درآمدند. اف.-۸۰ در زمان آزمایش اولین بمب هسته‏‌اى روس‌ها در ۱۹۴۹، نیروى جدید قابل‏‌تأملى را در اروپا به وجود آورده بود؛ با این حال، ظهور جنگنده‏‌هایى با بال پسگرا، عمر این هواپیما را بسیار کوتاه کرد. با بروز جنگ کره، اف.-۸۰ به طور جدى وارد صحنه نبرد شد، و ابتدائاً به توفیقاتى هم رسید؛ اما با ورود جمهورى خلق چین به نبرد، و ظهور جنگنده‏‌هاى میگ-۱۵ با بال‌هاى پسگرا، هواپیماهاى اف.-۸۰ تلفات زیادى داشتند. به همین دلیل، جنگنده جدیدتر اف.-۸۶ جانشین اف.-۸۰ در نبردهاى هوایى شد، و از آن به بعد، اف.-۸۰ عمدتاً در مأموریت‌هاى هوابه‏‌زمین به کار گرفته می‌شد.

با وجود پیشنهاد لاکهید براى عرضه یک هواپیماى آموزشى بر اساس طرح اف.-۸۰، با بدنه‏‌اى کشیده‏‌تر براى گنجایش دو نفر سرنشین، مسئولان نیروى هوایى در پذیرش آن مردد بودند؛ در آن زمان، کسى پیش‏‌بینى نمی‌کرد که محصول نهایى، به هواپیماى استانداردى براى همه دوره‏‌هاى آموزشى یک نسل درآید. هواپیماى آموزشى پیشنهادى، تى.-۳۳ نامیده شد، و در ۲۲ مارس ۱۹۴۸ به پرواز درآمد. تى.-۳۳ حتى از جنگنده اولیه اف.-۸۰ هم مشهورتر شد، و لاکهید ۵،۶۹۱ فروند، کانادایر (کانادا) ۶۵۶ فروند، و کاواساکى (ژاپن) ۲۱۰ فروند از آن‏ را تولید کردند؛ مجموع این تعداد، حدود چهار برابر تعداد تولید جنگنده اف.-۸۰ است. در اواسط دهه ۱۹۵۰، جنگنده‏‌هاى اف.-۸۰ جانشین جنگنده‏‌هاى اف.-۴۷ ساخت ریپابلیک در امریکاى لاتین شدند.

F-80

اف.-۸۰ (شوتینگ‌استار)، اولین جنگنده جت امریکایى، در مدت فقط شش ماه طراحى و ساخته شد.

  • انواع مدل‌ها: P-80A، P-80B (با بال‌هاى نازک‌ترى با پوشش ضخیم‌تر، ۲۴۰ فروند)، P-80C (با موتورهاى قوی‌تر و سنگین‌تر، ۷۹۹ فروند)، P-80N (در نظر گرفته شده براى تولید در کارخانه نورث امریکن، اما قرارداد آن در پایان جنگ لغو شد)، P-80E یا L-181 (پیشنهادى براى استفاده از بال پسگرا)
  • کاربران: ایالات متحده امریکا، کانادا، ژاپن، برزیل، شیلى، کلمبیا، اکوادور، پرو، اوروگوئه
  • تعداد تولید شده: ۱،۷۱۴ فروند
  • قیمت:
3view

شکل سه‌نمای اف.-۸۰

Models

روند تکاملی انواع مدل‌های اف.-۸۰

مشخصات فنی
  • مراجع:

  • تاریخ آخرین بازبینی:

 

By

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.