| وقتى که در ۱۹۶۰ «نیروى زمینى ایالات متحده» مناقصهاى را براى ساخت یک «هلیکوپتر دیدهبانى سبک» اعلام کرد، شرکت بل طرح او.اچ.-۴ پیشنهاد کرد. هرچند در آن مناقصه، نهایتاً نیروى زمینى طرح او.اچ.-۶ پیشنهادى شرکت هیوز را برگزید، بل با ساخت پنج فروند پیشنمونه با حمایت مالى دولتى، خانواده جدیدى از هلیکوپترها را براى مشتریان غیرنظامى عرضه کرد. این خانواده، با شماره ۲۰۶ نامگذارى شد، و به جترنجر شهرت یافت. اولین پیشنمونه هلیکوپتر پنجسرنشینه ۲۰۶ در هشتم دسامبر ۱۹۶۲ براى نخستین بار پرواز کرد. پس از تکمیل آزمایشهاى پروازى و رفع عیوب پیشنمونهها، اولین فروند ۲۰۶ اى. (اولین مدل جترنجر) در دهم ژانویه ۱۹۶۶ به پرواز درآمد، و ۲۰ اکتبر همان سال، گواهینامه صلاحیت پروازى را دریافت کرد.
از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۱ مجموعاً ۷۱۳ فروند جترنجر به کاربران غیرنظامى فروخته شد. همچنین، با موافقت سازنده، شرکت ایتالیایى آگوستا این هلیکوپتر را به نام اى.بى. ۲۰۶ تولید کرد که عمدتاً در اختیار قواى نظامى قرار گرفت. توسعه طرح جترنجر با استفاده از موتورهاى پرتوانتر و بعضى اصلاحات دیگر، به ساخت جترنجر ۲ و سپس جترنجر ۳ انجامید.
در هشتم مارس ۱۹۶۸ نیروى زمینى مدل دوسرنشینه بل ۲۰۶، به نام او.اچ.-۵۸ (کیووا)، را در رقابتى براى ساخت یک هلیکوپتر دیدهبانى سبک پذیرفت، و قراردادى را براى ساخت ۲،۲۰۰ فروند آن با شرکت بل منعقد کرد. در مقایسه با ۲۰۶، کیووا قطر پروانه اصلى بزرگترى دارد، و آرایش درونى و سیستمهاى اویونیکى آن هم متفاوت است.
با ارزیابى قابلیتهاى جترنجر، «نیروى دریایى ایالات متحده» این هلیکوپتر را براى اجراى مأموریتهاى آموزشى برگزید، و در اولین قرارداد، ۴۰ فروند آن را از بل خریدارى کرد. این هلیکوپترها را تى.اچ.-۵۷ (سىرنجر) نامیدهاند. علاوه بر ساخت مدلهاى مختلف جترنجر، مدلهاى دریایى متفاوت سىرنجر هم ساخته شده است.با استقبال مشتریان از هلیکوپترهاى جترنجر، شرکت بل برنامه توسعه این هلیکوپتر را براى حمل سرنشینان بیشتر، و عمدتاً براى کاربران غیرنظامى، آغاز کرد. نتیجه این برنامه، ساخت هلیکوپتر لانگرنجر (۲۰۶ ال.) بود که در ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۴ براى نخستین بار پرواز کرد. این هلیکوپتر در مقایسه با ۲۰۶ بى.، بدنهاى کشیدهتر (به اندازه ۳۷ فوت) دارد که امکان حمل هفت نفر سرنشین را فراهم مىکند؛ همچنین، قطر پروانه اصلى و ظرفیت مخازن حمل سوخت اندکى افزایش یافته و به سیستم ویژهاى براى رفع نوسان دستگاه انتقال قدرت مجهز است.
فروش گسترده انواع مدلهاى ۲۰۶ باعث شد که بل برنامه توسعه بیشتر این خانواده را آغاز کند. به این ترتیب، با افزودن یک موتور دیگر به لانگرنجر، هلیکوپتر دوموتوره توینرنجر (۲۰۶ ال.تى.) ساخته شد که در نوامبر ۱۹۹۳ گواهینامه صلاحیت پروازى را دریافت کرد. شرکت بل مدعى شده که توینرنجر در بین هلیکوپترهاى دوموتوره جهان، بیشترین نسبت توان-به-وزن را داراست.
اکنون بسیارى از مدلهاى غیرنظامى ۲۰۶ در کاربردهاى نظامى هم مورد استفادهاند. توسعه بیشتر این خانواده پرتولید، به ساخت بل ۴۰۶ انجامیده است. |
