| در اواخر دهه ۱۹۷۰ کشورهاى پیشرو اروپاى غربى براى تأمین جانشین مناسب براى هواپیماهاى رزمى قدیمىترشان، مذاکراتى را با یکدیگر آغاز کردند. به این ترتیب، با شراکت کشورهاى فرانسه، انگلستان، آلمان غربى (سابق)، و ایتالیا، برنامهاى به نام «هواپیماى جنگنده اروپایى» (ئى.اف.اى.) پایهگذارى شد. در بین این کشورها، فرانسه نیازهاى نسبتا متفاوتى با دیگران داشت، و ضمناً سهم اساسىترى را در برنامه مىطلبید؛ در واقع، فرانسویها در پى جانشین مناسبى براى هواپیماهاى رزمى قدیمى هر دو نیروى هوایى و دریایى (هواپیماهاى میراژ ۳، ۵، ۲۰۰۰، جگوار، اف.-۸، و سوپر اتندارد) بودند. به همین دلیل، در ۱۹۸۵ فرانسه از برنامه ئى.اف.اى. جدا شد، و طرح ملى «هواپیماى رزمى آزمایشى» (اى.سى.ایکس.) را، که از ژوئن ۱۹۸۲ آغاز کرده بود، با جدیت بیشترى پیگیرى کرد؛ البته بعدها طرح ئى.اف.اى. به ساخت یوروفایتر ۲۰۰۰ انجامید. حاصل کار فروانسویها، هواپیماى بالمثلثى رافائل بود.
طرح اولیه رافائل شباهت زیادى با میراژ ۲۰۰۰ داشت؛ به جز آنکه به بالک (کانارد) و دم عمودى بزرگترى مجهز بود. استفاده فراوان از مواد مرکب، استفاده از سیستم کنترل پرواز-با-سیم، و اتخاذ تدابیرى براى کاهش تشعشعات رادارى (براى کاستن از سطح مقطع رادارى)، از جنبههاى دیگر طرح رافائل بودند. اولین پیشنمونه رافائل (از مدل اى.) در چهارم ژوئیه ۱۹۸۶ پرواز کرد. در همان نخستین پرواز، رافائل سرعت ۱/۳ برابر سرعت صوت را آزمود، و تا فشار 5g را تحمل کرد. آزمایشهاى فرود بر روى عرشه، که از ژوئیه ۱۹۸۸ آغاز شد، نشان داد که رافائل حتى به اندازه ۵ ناتیکال مایل آهستهتر از سوپر اتندارد مىتواند بر روى عرشه فرود آید.
براى رفع مشکل کنترل پرواز رافائل در سرعت کم (بهویژه در حین نشستن و برخاستن)، و یا در حین گردشهاى سریع، از بالک استفاده شده است. زاویه این بالکها قابلتغییر است، و براى تأمین برآى اضافى در حین فعال شدن ارابههاى فرود، تا ۲۰ تنظیم مىشود. اولین پیشنمونه رافائل به موتور امریکایى جنرال الکتریک اف.۴۰۴ مجهز بود؛ اما در ۱۹۹۰ موتور اسنکما ام.۸۸ بر روى آن نصب شد که پس از تأیید عملکرد، موتور استاندارد رافائل شد.
بنا به تجربه حضور در جنگ خلیج فارس، آشکار شد که دوسرنشینه بودن هواپیماها در مأموریتهاى تهاجمى، مزایاى بیشترى نسبت به حالت تکسرنشینه دارد. به همین دلیل، مدل دوسرنشینه رافائل سى. ساخته شد. به دلیل ثابت نگه داشتن ابعاد کلى، افزایش یک نفر سرنشین در رافائل سى. باعث کاهش ظرفیت حمل سوخت (و نهایتاً برد پروازى) شده است.
سیستم رادارى رافائل قابلیت ردیابى همزمان اهداف زمینى و هوایى را داراست، و با برد تشخیص حدود ۱۰۰ کیلومتر (براى اهداف معمولى)، مىتواند دوست و دشمن را از هم تشخیص دهد. این رادار قادر به ردگیرى همزمان هشت هدف هوایى و شلیک همزمان هشت موشک میکا به سوى آنهاست. علاوه بر نشانگرهاى کابین، کلاه پروازى ویژهاى با وزن حدود ۱/۴۵ کیلوگرم براى خلبان رافائل فراهم شده که ردگیرى و قفل کردن سیستم تسلیحات بر روى یک هدف انتخابى خلبان را تسهیل مىکند. شرکت داسو مدعى است که تخمیناً هر فروند رافائل به ۱۰ نفر-ساعت براى تعمیر و نگهدارى نیاز دارد، و در مدت ۱۵ دقیقه براى مأموریت بعدى آماده مىشود؛ با این حال، مراحل سوم و چهارم تعمیرات و نگهدارى این هواپیما (خارج از یکان خدماتى) طولانىتر است.
در مدل دریایى رافائل ام.، در حین برخاستن هواپیما از روى عرشه، ارابه فرود دماغه مقدارى از انرژى ذخیره خود را آزاد مىکند و دماغه را به بالا هل مىدهد؛ به این ترتیب، زاویه حمله هواپیما در حین برخاستن، کمى بیشتر مىشود تا نیروى برآى لازم را تأمین کند. به دلیل استفاده زیاد از فیبر کربنى در سازه رافائل، امکان نصب لولا در بال مدل ام. فراهم نشد؛ به همین دلیل، امکان تا کردن بالهاى آن بر روى عرشه (براى کاستن از فضاى اشغال شده) وجود ندارد.
رافائل از سال ۲۰۰۱ به خدمت نیروهای هوایی و دریایی فرانسه درآمد و به نیروهای نظامی چند کشور دیگر هم اضافه شد. |
