یاک-۴۲
|
۱۹۷۵
|
YAK-42
|
| هواپیماى مسافربرى نزدیکبرد/میانبرد |
- نامگذارى نظامى ناتو: کلابر
|
- همخانواده: یاک-۱۴۲، یاک-۲۴۲
|
- سازنده: یاکوولف (اتحاد جماهیر شوروى سابق)
|
|
کارخانه یاکوولف از دیرباز با عرضه جنگندههاى پیستونى، و سپس جنگندههاى جت (بهویژه در رده عمودپرواز)، مشهور شده بود. طراحان این کارخانه در اوایل دهه ۱۹۶۰ به تحقیقات در زمینه هواپیماهاى مسافربرى کوچک روى آوردند (هرچند که قبلاً هم در دهه ۱۹۴۰، یاکوولف چند هواپیماى مسافربرى کوچک را طراحى کرده بود)، و طرح یاک-۴۰ را براى جانشینى هواپیماهاى لیسونوف-۲ (هماندى.سى.-۳هاى تولید داخلى) ارائه کردند. در آن زمان، طراحان یاکوولف براى قابلیت پرواز هواپیماى جدید
از روى باندهاى نامناسب اهمیت زیادى قائل بودند؛ قابلیتى که با هیچیک از هواپیماهاى مسافربرى جت غربى آن زمان تطابق نداشت. براى دستیابى به عملکرد میدانى مناسب، طراحان یاکوولف تر کیب سه موتور در قسمت انتهاى بدنه را برگزیدند؛ به این ترتیب، مکش ذرات خارجى به درون موتورها هم به کمترین مقدار کاهش مىیافت.در ۲۱ اکتبر ۱۹۶۶ اولین پیشنمونه یاک-۴۰ براى نخستین بار به پرواز درآمد، و ناتو آنرا کودلینگ نامید. تولید یاک-۴۰ از ۱۹۶۷ آغاز شد، و تا خاتمه تولید، تعداد ۱،۰۰۰ فروند از آن ساخته شد. مشترى عمده یاک-۴۰ خط هوایى آئروفلوت بود؛ اما تعدادى از آن به افغانستان، بلغارستان، چکسلواکى (سابق)، فرانسه، آلمان غربى (سابق)، ایتالیا، لهستان، و یوگسلاوى (سابق) هم صادر شد.پس از موفقیت طرح یاک-۴۰، کارخانه یاکوولف هواپیماى مسافربرى کوتاهبرد یاک-۴۲ را براى تعویض هواپیماهاى قدیمىتر توپولف-۱۳۴، ایلیوشین-۱۸، و آنتونوف-۲۴ در خط هوایى آئروفلوت، بهویژه در مسیرهاى محلى درونمرزى، موردبررسى قرار داد. طراحى یاک-۴۲ در اوایل دهه ۱۹۷۰ آغاز شد، و ماکآپ آن در نیمه سال ۱۹۷۳ در مسکو به نمایش درآمد. این ماکآپ با ترکیببندى سهموتوره، شباهت زیادى به یاک-۴۰ داشت، و به پلکان انتهایى براى ورود به کابین مجهز بود. هدف اصلى از طرح یاک-۴۲، رسیدن به هواپیمایى قابلاعتماد براى پرواز به مناطق دورافتاده شوروى (سابق) در ارتفاعات مختلف، با کمترین نیاز به پشتیبانى زمینى و تجهیزات ویژه تعمیر و نگهدارى بود. طراحان یاکوولف براى رسیدن به عملکرد پروازى مطلوب و بازدهى مناسب اقتصادى، دشواریهاى زیادى داشتند. آنها براى بررسى دقیقتر این دشواریها، دو فروند پیشنمونه ساختند که پسگرایى بال یکى ۱۱، و براى دیگرى ۲۳ بود. اولین پیشنمونه یاک-۴۲ در هفتم مارس ۱۹۷۵ به پرواز درآمد. آزمایشهاى پروازى، برترى پسگرایى ۲۳ را ثابت کرد، و تولید این پیشنمونه پس از اجراى اصلاحاتى آغاز شد. صلاحیت پروازهاى حامل مسافر یاک-۴۲ در اواخر سال ۱۹۸۰ قطعى شد، و تا پایان سال ۱۹۸۱ بین ۲۰ تا ۳۰ فروند آن به خط هوایى آئروفلوت تحویل شدند. وقوع سانحه براى یک فروند یاک-۴۲ در ۱۹۸۲ باعث زمینگیر شدن همه یاک-۴۲ها شد؛ اما پس از اجراى اصلاحاتى، این هواپیماها از اکتبر ۱۹۸۴ فعالیتشان را از سر گرفتند. |
هواپیمای یاک-۴۲ |
- انواع مدلها: Yak-42 (مدل پایه)، Yak-42A (شبیه واى.-۴۲ دى.، مجهز به سیستمهاى اویونیکى غربى، مدل آزمایشى نمایشداده شده در ۱۹۹۳)، Yak-142 (شبیه یاک-۴۲ اى.، بهنمایشدرآمده در ۱۹۹۳)، Yak-42B (شبیه یاک-۴۲ اى.، با عرشه پرواز مجهز به لوله اشعه کاتودى و سیستم ناوبرى بندیکس/کینگ)، Yak-42D (با ظرفیت حمل سوخت بیشتر، با برد ۲،۲۰۰ کیلومتر براى حمل ۱۲۰ نفر مسافر)، Yak-42E-LL (مهدآزمون مجهز به پراپفن)، Yak-42F (شبیه مدل پایه، براى تحقیقات الکترو-نورى)، Yak-42T (مدل باربرى)
|
- کاربران: روسیه، کوبا، جمهورى خلق چین
|
|
|
|
|
شکل سهنمای یاک-۲۴۲
|
مشخصات فنی یاک-۴۲
|
|
|
|
|
