توپولف-۱۵۴

• نامگذارى نظامى ناتو: کِیرلس
  

• همخانواده: توپولف-۱۵۶
  

• سازنده: توپولف (اتحاد جماهیر شوروى سابق)

پس از پایان طراحى و اجراى آزمایش‌هاى تونل باد در «انستیتو مرکزى آئروهیدرودینامیک» (ساگى) در مسکو، اولین پیش‏‌نمونه توپولف-۱۵۴ در سوم اکتبر ۱۹۶۸ پرواز کرد. هرچند نماى بیرونى این هواپیما به بوئینگ ۷۲۷ شباهت داشت، طراحان روسى هرگونه کپى‏‌بردارى از طرح امریکاییی‌ها را رد کرده، به قوانین مشترک آئرودینامیکى استناد نمودند. اولین گروه نه‏‌فروندى ۱۵۴ در ۱۹۷۰ عرضه، و در سال بعد به‏‌خدمت گرفته شدند. خط تولید ۱۵۴ پس از گذشت ۳۰ سال، تا ۱۹۹۷ همچنان فعال بوده، و حدوداً ۹۲۲ فروند هواپیما تولید کرده است.

در ۱۹۷۴ یکى از مراکز تحقیقاتى شوروى (سابق) پس از اجراى آزمایشات استاتیکى و دینامیکى، اعلام کرد که عمر ایمن بال‌هاى ۱۵۴ فقط حدود یک ربع ۳۰،۰۰۰ ساعت پروازى پیش‏‌بینى شده اولیه است. دلیل این موضوع، جنس آلیاژ مورداستفاده در سازه ۱۵۴ اعلام شد که عملکرد استاتیکى مناسب، ولى عملکرد دینامیکى نامناسبى دارد. بنابراین، بال جدیدى طراحى، و بال‌هاى حدود ۱۲۰ فروند ۱۵۴ تعویض شد؛ چنین اقدامى در یک نظام اقتصاد آزاد مى‏‌توانست شرکت سازنده را ورشکسته کند. هرچند توپولف-۱۵۴ اساساً براى عمر ایمن ۳۰،۰۰۰ ساعت پروازى طراحى شده، بیش از ۶۰ فروند از آنها بیشتر از این مدت فعالیت کرده‏‌اند. با وجود تلاش‌هایى که براى کاهش مقدار صداى مزاحم توپولف-۱۵۴ انجام شده تا آن‏ را با استانداردهاى رسته ۳ از قوانین ایکائو تطبیق دهند، اما همچنان توپولف-۱۵۴ براى بسیارى از فرودگاه‌هاى جهان هواپیماى نامطلوبى است.

هواپیماى مسافربرى جت توپولف-۱۵۴ شباهتى ظاهرى با بوئینگ ۷۲۷ دارد.

• انواع مدل‌ها: Tu-154A (ورود به خدمت در آوریل ۱۹۷۴)، Tu-154B (ورود به خدمت در ۱۹۷۷، با بدنه کشیده‏‌تر و سیستم کنترل تقویت‏‌شده و بازه بزرگ‌تر براى جابجایى گرانیگاه، مطابق با استانداردهاى رسته ۲ از قوانین ایکائو)، Tu-154S (مدل باربرى)، Tu-154M (1983، با موتورهاى جدیدتر، مجهز به «یکان قدرت کمکى» و سیستم ناوبرى اینرسى جدیدتر، صادر شده به کشورهاى متعدد)
  

• کاربران: اتحاد جماهیر شوروى (سابق)، بلغارستان، لهستان، کره شمالى، رومانى، چکسلواکى (سابق)، کوبا، جمهورى خلق چین، کشورهاى بالکان، افغانستان، آلمان شرقى (سابق)، نیکاراگوا، مصر، ایران
  

• تعداد تولید شده: (تا ۱۹۹۷) بیش از ۹۲۰ فروند

• قیمت:

شکل سه‏‌نماى توپولف-۱۵۴ ام.

• مراجع:

• تاریخ آخرین بازبینی: