| میگ-۲۵ (فاکسبت) جنگندهاى بسیار مانورپذیر، با قدرت پرواز در ماخ سه و سقف پرواز بالاست که سیستمهاى درونى نسبتا پیشرفتهاى دارد. این ویژگیها، انگیزهاى براى رقابت در امریکاییها بهوجود آورد که ظهور جنگندههاى پیشرفته، یکى از نتایج آن بود.
در سالهاى ۱۹۶۶-۱۹۶۷ روسها با عرضه هواپیماى جدید دوموتورهاى، رکوردهاى سرعت پرواز در مسیر بسته، بارمزد-به-ارتفاع، و نرخ صعود را تصاحب کردند؛ اما غربیها اطلاعات چندانى از این هواپیماى جدید به دست نیاوردند. ناتو هواپیماى ناشناس را فاکسبت نامید، و ابتدائاً آن را شبیه میگ-۲۳ مىپنداشت؛ در آن زمان، اطلاعات غربیها از میگ-۲۳ هم چندان دقیق نبود. همین اطلاعات مبهم، باعث تحریک پنتاگون و تشویق تحقیقات براى ساختن جنگندههاى جدیدتر بود؛ همین رویه به عرضه هواپیماهایى مثل اف.-۱۵ انجامید. تاسال ۱۹۷۱ حداقل دو جفت هواپیماى ناشناس بر فراز اسرائیل پرواز کرده بودند که به دلیل سرعت زیاد و سقف پرواز بالا، همه تلاشها براى سرنگون کردن آنها ناکام مانده بود. پروازهاى مشابهى هم بر فراز ایران انجام شده بود که به مقابله «نیروى هوایى ایران» و آزمایش موشکهاى پیشرفته فونیکس انجامید.
دقیقترین اطلاعات درباره فاکسبت در روز ششم سپتامبر ۱۹۷۶ به دست غربیها افتاد. در آن روز یک ستوان روسى، بهنام بلنکو، با یک فروند فاکسبت به ژاپن گریخت. این افسر سپس به ایالات متحده پناهنده شد، و اطلاعات بسیارى را در اختیار متخصصان امریکایى نهاد؛ ضمن آنکه هواپیماى او هم قبل از استرداد به شوروى (سابق) کاملاً موردبررسى قرار گرفت.
در واقع، میگ-۲۵ تکاملیافته هواپیماى نمونه Ye-266M است که در حدود سال ۱۹۶۴ ساخته شد، و عملکرد پروازى نسبتاً قابلتوجهى داشت. آن هواپیما بعدها در ۱۹ مه ۱۹۷۵ رکوردهاى جهانى جدیدى را کسب کرد که بعضى از آنها را جنگنده امریکایى اف.-۱۵ بهتازگى به دست آورده بود. احتمالاً ساخت میگ-۲۵ واکنش روسها به برنامههاى «نیروى هوایى ایالات متحده» براى ساخت هواپیماهاى بمبافکن ایکس.بى.-۷۰ (با سرعت پرواز ماخ ۳)، بى.-۵۸، و جاسوس پرنده اس.آر.-۷۱ (بلاکبرد) بوده است. تا قبل از پایان دهه ۱۹۶۰ چند مدل از میگ-۲۵ ساخته شد.
در سطوح ظاهرى میگ-۲۵ کمترین انحناء ممکن، بهکار رفته است. خلبان فاکسبت عمیقاً درون بدنه هواپیما قرار مىگیرد، و میدان دید بسیار محدودى دارد؛ به همین دلیل، خط اطلاعاتى خودکار زمینى تاحدى مسئولیت خلبان را در هنگام برخاستن، پردازش اطلاعات رادارى، پرتاب موشک، و فرود کاهش مىدهد. اساساً میگ-۲۵ براى پروازهاى بسیار سریع در ارتفاع بالا مناسبتر است، و به همین دلیل هم از موتورى با کمپرسور گذرصوتى بهره مىبرد که مشابه غربى نداشته است. موتور فاکسبت یک موتور توربو-رمجت پرمصرف است که مخازن سوخت متعددى، نیاز آن را تأمین مىکند. هرچند میگ-۲۵ قادر به سوختگیرى هوایى نیست، مخازن سوخت بزرگى دارد که شعاع عملیاتى آن را زیاد مىکند. دانش فنى نسبتا پیشرفتهاى در
ساخت این مخازن سوخت به کار رفته تا از نشت سوخت در سرعت زیاد جلوگیرى کند.
اولین مدل میگ-۲۵، یعنى فاکسبت اى.، یک جنگنده رهگیر مجهز به سیستم رادارى قوى فاکسفایر (شبیه رادار جنگنده امریکایى فانتوم ۲) است. برد مؤثر این رادار حدود ۱۰۰ کیلومتر است، ولى قابلیت زیرنگرى آن، چندان قوى نیست. در مدل شناسایى میگ-۲۵ آر. با حذف سیستم رادارى، از دوربینهاى عکسبردارى در زیر دماغه و از حسگرهاى دیگرى در زیر بدنه پهن هواپیما استفاده شده است. مجموعاً حدود ۵۷۰ فروند از مدلهاى مختلف میگ-۲۵ به خدمت نیروهاى نظامى شوروى (سابق) درآمدهاند، و تعدادى هم به کشورهاى مختلف صادر شدهاند. تولید میگ-۲۵ در نیمه دهه ۱۹۸۰ خاتمه یافت.
لنکو در زمان گریختن به غرب، اطلاعاتى را درباره یک مدل جدید میگ-۲۵ فاش کرد. ساخت این مدل جدید، با قدرت مانور بیشتر و محدوده وسیعتر فشار g، احتمالاً واکنش روسها به طرح بمبافکن امریکایى بى.-۱ بوده است. ناتو این هواپیماى جدید را فاکسهاند خواند؛ ولى خود روسها آن را میگ-۳۱ نامیدند. هرچند میگ-۳۱ در حدود سال ۱۹۸۲ وارد خدمت شد، غرب بهزحمت اطلاعاتى از آن به دست آورد. دونفره بودن و تجهیز به سیستم «نگاهبهزیر-شلیکبهزیر»، عمدهترین اطلاعات اولیه غربیها بود؛ تا آنکه در ۱۹۸۵ یک جنگنده اف.-۱۶ نروژى از یک فروند فاکسهاند عکسبردارى کرد. |
