| در اواخر دهه ۱۹۶۰ و با سپرى شدن سالها از عرضه هواپیماهایى مثل کانستیلیشن، استارلاینر، و الکترا براى جابجایى مسافر، لاکهید در حال دور افتادن از بازار غیرنظامى بود؛ در حالى که قبلاً (در دهه ۱۹۵۰) در ناحیه سواحل غربى ایالات متحده، لاکهید جزو سه شرکت بزرگى بود که بیش از ۹۰% هواپیماهاى جدید خطوط هوایى مسافربرى را تأمین مىکردند. در ۱۹۶۲ تولید الکترا بنا به دلایل فنى متوقف شد. بنابراین، مسئولان لاکهید براى جایگزینى آن، به نظرات خطوط هوایى رجوع کردند. در آن زمان، خطوط هوایى امریکایى خواهان هواپیمایى با عملکرد پروازى تقریبا شبیه جمبوجت ساخت بوئینگ، ولى مناسب براى حمل حدود ۳۰۰ نفر مسافر با بازدهى اقتصادى بهتر بودند. همچنین برد پروازى ۲،۱۳۰ مایل (۳،۴۲۸ کیلومتر)، سرعت کروز ماخ ۰/۸، و توانایى پرواز در ارتفاع ۹،۰۰۰ پا ( ۲،۷۴۳ متر) هم براى خطوط هوایى مطلوب بود. در مذاکرات خطوط هوایى با لاکهید، ویژگیهایى به شرح زیر مطرح شد: آسایش مسافران، بارمزدى دو برابر جتهاى مسافربرى موجود در مسیرهاى نزدیک تا متوسط، بیشترین سرعت کروز ممکنه، هزینههاى عملیاتى کمتر، امکان استفاده از تجهیزات و قابلیتهاى فرودگاهى فعلى، تولید کمترین اصوات مزاحم، ایمنى زیاد، قابلیت فرود خودکار، و سادگى نگهدارى.طرح پیشنهادى لاکهید دو موتور در زیر بالهایش داشت، و براى افزایش انعطافپذیرى عملیاتى در پرواز بر فراز اقیانوس، محدودیت کمتر در نشست و برخاستهاى با میدان دید ضعیف، و اطمینانپذیرى بیشتر در مواقع اظطرارى، موتور دیگرى هم بر روى سکان عمودى داشت. به این ترتیب، امکان پروازهاى یکسره بینقارهاى هم براى هواپیماى جدید فراهم مىشد. محصول جدید لاکهید را ال.-۱۰۱۱ نامیدند که به تراىاستار معروف شد.
همزمان با رقابت نزدیک ال.-۱۰۱۱ با دى.سى.-۱۰ ساخت مکدانل داگلاس در زمینه بازاریابى، براى ساخت موتورهاى مورد نیاز تراىاستار هم رقابتهاى سنگینى بین شرکتهاى پرات اند وتینى، جنرال الکتریک، و رولزرویس بروز کرد. بنا به ملاحظات سیاسى و با حمایتهاى مالى دولت انگلستان و برخى بازرگانان انگلیسى، موتور آر.بى.۲۱۱ ساخت رولز رویس براى استفاده در تراىاستار برگزیده شد؛ اما بحث پیشرانه در همینجا خاتمه نیافت. در طول سال ۱۹۷۰ مشکلات رولزرویس در تکمیل موتور تراىاستار، چه از نظر فنى و چه از نظر مادى و برنامه زمانى، مسئولان لاکهید را هم شدیداً دچار مشکل کرده بود؛ در آن زمان، لاکهید با وجود کسب منافع زیادى از برنامه سى.-۵، مجموعاً ضررهاى هنگفتى را هم متحمل شده بود.
با رفع موانع اولیه، نخستین پرواز تراىاستار در ۱۶ نوامبر ۱۹۷۰ با موفقیت انجام شد؛ ولى این توفیق، تأثیرى در مشکلات مادى سازندگان آن نداشت. با وجود افزایش بهاى هر موتور آر.بى.۲۱۱ از ۶۵/۵ میلیون پوند اولیه به ۱۳۵ میلیون پوند، باز هم رولزرویس در شرف ورشکستگى بود. در ۱۱ فوریه ۱۹۷۱ لاکهید براى بهبود اوضاع مالى و رهایى از بحران، ۶،۵۰۰ نفر از کارمندانش را اخراج کرد. سرانجام، پس از مذاکرات فشرده و با پشتیبانى مالى دولت ایالات متحده، برنامه ال.-۱۰۱۱ مجدداً فعال شد، و با همراهى مالى دولت انگلستان، اصلاح و بهبود موتورهاى آر.بى.۲۱۱ هم عملى شد.
بهجز پیشنمونه اول، تا سپتامبر ۱۹۷۱ سه فروند پیشنمونه دیگر ال.-۱۰۱۱ هم ساخته شدند که مجموعاً حدود ۵۰۰ ساعت پرواز آزمایشى انجام دادند. سرانجام، در هشتم سپتامبر ۱۹۷۱ اولین موتور آر.بى.۲۱۱ بر روى تراىاستار مورد آزمایش پرواز قرار گرفت. اولین مدل تراىاستار در ۱۴ آوریل ۱۹۷۲ گواهینامه صلاحیت پروازى را دریافت کرد. در طول دهه ۱۹۷۰ اصلاحات مختلفى بر روى تراىاستار انجام شد که به ساخت مدلهاى مختلف انجامید. در ۱۹۸۴ با توقف تولید این هواپیما، لاکهید هم براى همیشه عرصه هوانوردى غیرنظامى را ترک کرد. |
